ICONIC ARCHITECTURE: Stacja kolejowa Villejuif Gustave Roussy

To największy projekt inżynierii lądowej w Europie. Grand Paris Express nie ogranicza się do pojedynczego węzła komunikacyjnego regionu paryskiego, lecz obejmuje całą metropolię. Jednym z kluczowych elementów tej gigantycznej układanki jest stacja Villejuif Gustave Roussy, zaprojektowana i zrealizowana z niezwykłą precyzją przez pracownię Dominique Perrault Architecture.

Skala wyzwań związanych z Grand Paris Express jest ogromna. Projekt ten odgrywa istotną rolę w procesie kształtowania zrównoważonej metropolii, odpowiadając na współczesne wyzwania klimatyczne i urbanistyczne. Stacja Villejuif Gustave Roussy należy do najgłębiej położonych obiektów infrastruktury transportowej we Francji. Usytuowana w strategicznym miejscu, na najwyższym punkcie płaskowyżu Longboyau, staje się nowym punktem odniesienia w strukturze miasta.

Z zewnątrz obiekt przypomina skromny pawilon, który subtelnie zaciera granicę pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem. Wnętrze zaskakuje skalą i dynamiką. Przestrzeń stopniowo się otwiera, uwalnia i wciąga podróżnych coraz głębiej pod ziemię. Architektura tej realizacji to popis wyczucia i inżynierskiej precyzji. Rozpoczyna się od pozornej powściągliwości, aby z każdą kolejną kondygnacją odsłaniać świat złożonych struktur i zaawansowanych rozwiązań technicznych. Projekt zachowuje spójność na wszystkich poziomach i świadczy o mistrzostwie warsztatu oraz determinacji zespołu, który sprostał temu niezwykle złożonemu zadaniu. To realizacja, która bez wahania wpisuje się w kanon architektury ikonicznej.

Mimo swojego symbolicznego charakteru stacja pozostaje przede wszystkim obiektem niezwykle funkcjonalnym. Łączy dwa światy, pozornie różne, lecz nierozerwalnie ze sobą związane. Miasto i jego podziemne zaplecze. Monumentalna przestrzeń cylindra o średnicy 70 metrów, z centralnym wydrążeniem o wysokości 30 metrów, oferuje wyjątkowe doświadczenie przestrzenne. Nawet przypadkowi użytkownicy ulegają tu fascynacji, poruszając się w tym precyzyjnie zaprojektowanym, a zarazem zaskakująco subtelnym labiryncie.

Architektoniczny wyraz stacji dopełniają starannie zaprojektowane oświetlenie i akustyka, stworzone przez Gaëlle Lauriot Prévost, partnerkę w pracowni Dominique Perrault Architecture. Kluczową rolę odgrywa stal, obecna w wielu formach od gładkiej i satynowej, przez perforowaną, po polerowaną na wysoki połysk. Materiał ten wzbogaca przestrzenie, podkreśla detale i dzięki grze refleksów intensyfikuje obecność światła. Stal, często postrzegana jako chłodna i czysto industrialna, w tej realizacji organizuje przestrzeń, wypełnia szczeliny i wprowadza wyraźny wymiar innowacyjności. Uzupełniają ją precyzyjnie rozmieszczone oprawy oświetleniowe oraz panele akustyczne, które budują sekwencję światła i dźwięku, nadając wnętrzom niemal scenograficzny charakter.

Stacja pełni jednak funkcję znacznie szerszą niż wyłącznie komunikacyjną. Monumentalna infrastruktura pozostaje ogólnodostępna do poziomu minus dwa, a przestrzeń publiczna z zewnątrz płynnie przenika do wnętrza. Obiekt przestaje być anonimowym węzłem tranzytowym, a staje się pełnoprawnym elementem miejskiej struktury. Obiekt jest naturalnie doświetlony i wentylowany, łączy różne funkcje. To współczesna infrastruktura, która umiejętnie godzi funkcjonalność z estetyką, stawiając pytania o przyszłość przestrzeni transportowych.

W tym precyzyjnie zaprojektowanym i zrealizowanym projekcie sztuka zajmuje miejsce równorzędne wobec architektury. Interwencja chilijskiego artysty Ivána Navarro zamienia sufit w świetlisty firmament zbudowany z neonów i luster. Instalacja oferuje podróżnym wyjątkowe, niemal poetyckie doświadczenie wizualne. Składa się z 58 podświetlonych kasetonów, na których wygrawerowano nazwy konstelacji gwiazd. Trudno nie zadać pytania, kto mógłby się spodziewać chwili autentycznego zachwytu w przestrzeni stacji kolejowej.

Wszystkie zdjęcia: © Michel Denancé / Dominique Perrault Architecte / ADAGP