Vlaamse Raad van Orde van Architecten wil grondige modernisering van ‘Architectenwet’
Jan Hoffman
Op vrijdag 6 maart stelde de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten haar visienota voor met concrete voorstellen voor de modernisering van de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en het beroep van architect. Deze hervorming is volgens de Vlaamse Raad noodzakelijk om het wettelijke kader in overeenstemming te brengen met de hedendaagse bouwpraktijk, die de afgelopen decennia ingrijpend is geëvolueerd.
De Vlaamse Raad stelt dat er een structureel onevenwicht is ontstaan tussen de verregaande burgerrechtelijke en tuchtrechtelijke aansprakelijkheid van de architect, de vaak beperkte contractuele en feitelijke beslissingsmacht en een vergoeding die niet steeds in verhouding staat tot de opgelegde verantwoordelijkheden. Ze merkt op dat dit spanningsveld wordt versterkt door onder meer de toepassing van de tienjarige aansprakelijkheid, de verplichte verzekering van de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid en de toenemende juridisering van het bouwproces.
Formulering kernprincipes
Na een breed overleg met het werkveld formuleert de Vlaamse Raad een aantal kernprincipes die de aanzet moeten vormen tot een beleidsdocument dat een toekomstgericht antwoord geeft op structurele knelpunten binnen het huidige wettelijke kader:
1. Herwaardering van ontwerp en architecturale kwaliteit: de kerntaak van de architect moet opnieuw centraal worden gesteld. Het gaat om het ontwerpen en bewaken van architecturale kwaliteit in het algemeen belang. Het beroep mag niet herleid worden tot loutere risicobeheersing of administratieve compliance;
2. Evenwicht tussen aansprakelijkheid, beslissingsmacht en vergoeding: er moet een juridisch coherente koppeling ontstaan tussen verantwoordelijkheid en reële beslissingsmacht. Aansprakelijkheid moet proportioneel zijn en in verhouding staan tot de effectieve invloed die de architect heeft op ontwerp- en uitvoeringsbeslissingen;
3. Proportionele verdeling van aansprakelijkheid: de Vlaamse Raad pleit voor een evenwichtige en transparante aansprakelijkheidsverdeling tussen alle betrokken actoren in de bouwsector. Elke partij dient aansprakelijk te zijn voor haar eigen fouten en binnen haar eigen competentiedomein;
4. Ruimte voor architecturale ambitie en innovatie: er moet ruimte gecreëerd worden voor meer architecturale ambitie, innovatie en duurzame kwaliteitsontwikkeling, zonder dat dit leidt tot een disproportioneel juridisch risico voor één enkele actor.
Constructieve dialoog
Met haar visienota wil de Vlaamse Raad bijdragen aan een constructieve dialoog met beleidsmakers en de federale wetgever over een actualisering van de Architectenwet. Een modern wettelijk kader moet zowel de bescherming van het algemeen belang als een werkbare en rechtszekere beroepsuitoefening garanderen.