Renovatie van een oude molen: erfgoed en ecologie hand in hand

Al decennialang staat de Moulin du Pont Farbel, gelegen aan een rivier in het kanton Vaud, als stille getuige van het industriële verleden. De architectuur, gekenmerkt door eenvoud en de robuustheid van eeuwenoud vakmanschap, wachtte op een nieuwe toekomst die haar oorsprong respecteert.

De renovatie werd toevertrouwd aan Laurent de Wurstemberger (LDW architectes), die het project realiseerde in samenwerking met Dreier Frenzel Architecture, verantwoordelijk voor de werfleiding. EYAB nam de algemene bouwwerkzaamheden voor zijn rekening. Het historische gebouw werd getransformeerd tot een geheel van zes woningen, waarin elk detail getuigt van een zorgvuldige aanpak die erfgoed, ecologie en esthetiek met elkaar verzoent.

De renovatie startte met een grondige analyse van de oorspronkelijke volumetrie, die lange tijd verborgen was onder uiteenlopende lagen van opeenvolgende uitbreidingen. Het doel was duidelijk: de ziel van het gebouw terugvinden en tegelijk zijn oorspronkelijke vormen opnieuw zichtbaar maken. Overbodige toevoegingen werden verwijderd om het volume opnieuw tot zijn essentie terug te brengen. De gevel in lokale natuursteen draagt nog steeds de sporen van de tijd, terwijl het interieur een nieuwe, meer passende en vooral veelbelovende toekomst krijgt. De molen wordt omringd door een uitgestrekt, natuurlijk landschapspark met inheemse plantensoorten en gaat zo een harmonieuze dialoog aan met zijn omgeving. De vegetatie werd gekozen omwille van haar veerkracht en natuurlijke schoonheid en draagt zowel bij aan het behoud van de omgeving als aan de ecologische ambities van het project. De omliggende natuur wordt zo niet alleen een plek om tot rust te komen, maar ook een ontmoetingsplek voor de bewoners.

Ook de buitenruimte speelt een belangrijke rol. Aan de rivierzijde bevindt zich een overdekte trap die een aangename, beschaduwde verbinding vormt naar de hoger gelegen verdiepingen. Deze bijzondere plek, waar collectief geheugen en een hedendaagse vormentaal samenkomen, wordt een ruimte voor ontmoeting en uitwisseling, maar ook voor het bewonderen van de omgeving of simpelweg het opnieuw ervaren van de natuur. De woningen zijn eenvoudig ontworpen en zorgvuldig georiënteerd langs drie assen om optimaal gebruik te maken van natuurlijk licht, natuurlijke ventilatie en het uitzicht. Op het gelijkvloers en de verdieping bieden ruime privéterrassen een directe relatie met de buitenruimte en nodigen ze uit tot ontspanning en contemplatie. De ruimere zolderverdieping maakt optimaal gebruik van het dakvolume en laat de imposante houten dakconstructie volledig tot haar recht komen. De constructie werd behouden en versterkt om de veiligheid te garanderen zonder haar authenticiteit aan te tasten.

Het project is sterk gericht op hergebruik en recyclage. Natuurlijke materialen staan centraal, met bijzondere aandacht voor duurzaamheid en een zorgvuldige integratie in het landschap. Het dak bleef in zijn oorspronkelijke staat behouden en werd plaatselijk versterkt om de structurele veiligheid te waarborgen. De zorgvuldig gedemonteerde balken werden hergebruikt voor bepaalde vloeren, terrassen en buitenaanleg. Ook oude deuren, afkomstig van een werf in Estavayer-le-Lac, kregen een tweede leven en geven de ruimtes een historische patina en een unieke gelaagdheid. Travertinplaten, afkomstig van de afbraak van het Kempinski Hotel in Genève, werden hergebruikt voor de terrassen en brengen authenticiteit en karakter in het geheel.

Ruwe en natuurlijke materialen vormen de basis van deze nieuwe fase in het leven van de molen. De centrale dragende wanden in blokken van aangestampte aarde dragen bij aan een natuurlijke vochtregulatie en creëren een gezond en comfortabel binnenklimaat. Kleipleisters op de binnenwanden versterken deze regulerende werking en geven de ruimtes een warme, tactiele uitstraling. De isolatie van de oude omheiningsmuur met een isolerende kalk-kurkpleister combineert traditionele technieken met hedendaagse prestaties en zorgt voor een optimale thermische werking. De keukens zijn vervaardigd uit lokaal geglazuurd sparrenhout en behandeld met natuurlijke oliën, met aandacht voor zowel duurzaamheid als het welzijn van de bewoners. Elk element werd zorgvuldig onderzocht en geselecteerd om de ecologische impact te beperken en tegelijk een hoog thermisch en hygrothermisch comfort te garanderen. Dankzij de grote thermische inertie kunnen de woningen hun energieverbruik beperken en ontstaat een energiezuinige en duurzame woonomgeving. Hedendaags comfort wordt hier op een intelligente manier verweven met principes uit de traditionele architectuur. Het project gaat dan ook verder dan louter erfgoedbehoud: het vormt een herinterpretatie van het bestaande, waarin verleden en heden, traditie en innovatie samenkomen. De gevoelige en doordachte architecturale ingreep creëert een woonomgeving die respectvol omgaat met haar context en waarin elk element een verhaal vertelt.

De renovatie van de molen wordt zo een ode aan het collectieve geheugen en een inspirerend voorbeeld van duurzaam bouwen met respect voor erfgoed. Tegelijk speelt het project in op hedendaagse uitdagingen rond comfort, ecologie en levenskwaliteit. De realisatie werd bovendien voorgeselecteerd voor de juryprijs van de studenten van de Société Suisse des Ingénieurs et Architectes (SIA). Daarmee vormt het project een treffend voorbeeld van het thema ‘Transformation, réinventer l’existant’ van de komende editie van ARCHITECT@WORK in Franstalig Zwitserland, die op 30 september en 1 oktober 2026 plaatsvindt in Beaulieu Lausanne.

Alle afbeeldingen: @ Brian Scott Adkins