In Redon, Frankrijk, geeft een duurzaam ontwerp het goede voorbeeld

Als antwoord op de paradigma’s die gepaard gaan met nieuwe manieren van bouwen, past architectuur zich aan en stelt zij, ongeacht het land, oplossingen voor die vandaag de dag doeltreffend inspelen op de vele uitdagingen – zowel op ecologisch als op sociaal vlak. In Frankrijk heeft Atelier Belenfant Daubas de Charlie Chaplin School vormgegeven. Een verdienstelijk project dat voorrang geeft aan biogebaseerde materialen en gebruik maakt van verantwoorde bouwmethoden – geen geringe prestatie.

Het plan is ogenschijnlijk eenvoudig maar de eisen zijn zeer specifiek en de verwachtingen hoog. Het betreft een duurzaam ontwerp dat niet alleen milieuvriendelijk maar ook in harmonie is met zijn omgeving. Het gebouw weeft een subtiele dialoog tussen de stad Redon en het omliggende natuurlijke landschap. De majestueuze platanen, stille getuigen van de tijd, worden namelijk zorgvuldig in stand gehouden; hun silhouet, dat zich aftekent tegen het natuurlijke landschap, is een eerbetoon aan het land.

De stedelijke gevel, opgevat als een levendige publieke ruimte, herbergt educatieve tuinen : ware oases waar kinderen bewust worden gemaakt van de biodiversiteit en waar jong en oud worden uitgenodigd om de rijkdom van het leven te ontdekken. De natuurlijke gevel daarentegen is in perfecte harmonie met het terrein en opent zich naar een volledig beplante binnenplaats, een oase van koelte en spel voor de 130 leerlingen, die hen ruimte biedt voor ontspanning en ademruimte.

De gebouwen, ontworpen om het hitte-eilandeffect te beperken, zijn met een zachte terughoudendheid geordend, terwijl de begroeide wandelgang – een verbinding tussen binnen en buiten – bescherming biedt tegen de zon en tevens een plek voor contemplatie vormt.

De Charlie Chaplin School belichaamt een symbiose tussen architecturale innovatie, het behoud van biodiversiteit en het gebruik van biogebaseerde materialen. Meer dan een culturele voorziening is het een echte instelling, volledig afgestemd op haar natuurlijke omgeving. De stedelijke gevel, die een uitnodigende en warme grens vormt, is bekleed met onbehandeld douglassparrenhout met open latwerk, terwijl de binnengevel afgewerkt is met houten shingles. Zo ontstaat er via de twee façades een dialoog tussen verschillende tijdperken.

Om dit educatieve instrument – waar ecologie en functionaliteit samenkomen – optimaal tot uiting te brengen, hebben de architecten gekozen voor een houtstructuur, leem- en kalkpleister en houtskeletwanden. Het resultaat is een compositie die zowel verfijnd als sober is: een plek voor leren en voor symbiose.

Materialen en texturen

Wat de materialen betreft, zijn de façades opgebouwd uit lokaal hout (structuur en bekleding in ruw gezaagd douglassparrenhout, keerwanden in robinia en een verticale opengewerkte bekleding ter hoogte van de overdekte speelplaats, die zowel beschutting biedt tegen de wind als visuele transparantie verzekert). Dit is een bewuste keuze van de architecten, die hiermee positief inspelen op de eisen van de opdrachtgever. Maar dat is niet alles: ook voor de isolatie werd gekozen voor biogebaseerde materialen zoals hennepbeton in combinatie met ruwe aarde. Deze opbouw zorgt voor een optimaal vochtgehalte binnenin en reguleert op natuurlijke wijze de binnentemperatuur.

Het systeem wordt verder versterkt door dwarswanden in houtskeletbouw, ingevuld met adobeblokken, die zorgen voor een hoge thermische inertie en bijdragen aan een passieve beheersing van het binnenklimaat. Deze materialen, afkomstig uit hernieuwbare bronnen en oneindig recycleerbaar, vereisen een minimale verwerking en dragen bij aan een lagere CO₂-voetafdruk. De combinatie van hout, ruwe aarde en hennep vormt een passieve hygrothermische schil die een constant comfort garandeert en tegelijk het energieverbruik vermindert. Het is een duurzame, omkeerbare oplossing met een laag koolstofimpact.

Ruwe aardeblokken afkomstig van de site zelf, hout uit de regio, bewaarde platanen, waterdoorlatende bodems, een beperking van verwarmde oppervlakken en natuurlijke ventilatie: al deze ingrediënten zijn aanwezig voor een uitzonderlijk project dat zowel als voorbeeld strekt als vernieuwend is voor de gemeente. Dergelijke gebouwen, die inzetten op korte ketens, verdienen actieve ondersteuning. In deze context zal COURTS-CIRCUITS het thema zal zijn van de volgende ARCHITECT@WORK Lyon, op 10 en 11 juni 2026.

Alle beelden: © Simon Guesdon