Architectuur opnieuw bekeken

Wat is er mis met een bestaand gebouw wanneer de toekomstige functie niet langer overeenkomt met waarvoor het oorspronkelijk werd gebouwd? Eigenlijk helemaal niets. Het Berlijnse architectenbureau Kinzo ziet de mogelijkheden van ruimtes die hun oorspronkelijke functie hebben verloren en blaast ze nieuw leven in. Met frisse ideeën transformeert het bestaande gebouwen tot iets nieuws en bijzonders.

Het Berlijnse architectenbureau Kinzo behoort tot de toonaangevende bureaus op het vlak van transformatie van bestaande gebouwen en het creëren van toekomstgerichte werkomgevingen. Sinds de oprichting in 2005 hanteert Kinzo een integrale ontwerpaanpak waarin architectuur, interieurarchitectuur en de behoeften van gebruikers samenkomen.

Een belangrijk aandachtspunt is bouwen in het bestaande, waarbij gebouwen door herbestemming, revitalisering en een grondstofbewuste doorontwikkeling worden aangepast aan nieuwe behoeften. In plaats van gebouwen te vervangen, kiest Kinzo voor het behoud van de bestaande structuur en geeft het die een nieuwe, duurzame en karaktervolle invulling.

Het bureau beschouwt bestaande gebouwen dan ook niet als een beperking, maar als een vertrekpunt voor innovatieve en toekomstgerichte architectuur. Die aanpak combineert ecologische verantwoordelijkheid met een sterke ontwerpkwaliteit en maakt bouwen in het bestaande tot een belangrijk onderdeel van een duurzame bouwcultuur.

Dat dit bij Kinzo meer is dan alleen een filosofie, blijkt uit talrijke projecten waarin het bestaande wordt omgevormd tot iets eigentijds, zonder de geschiedenis van het gebouw uit te wissen. Integendeel: die geschiedenis wordt op een verrassende manier verder verteld.

Zo ontwierp Kinzo voor een internationaal adviesbureau nieuwe kantoorruimtes in het voormalige Sony Center, vandaag bekend als ‘Das Center’ aan de Potsdamer Platz. De bestaande structuur vormde het uitgangspunt voor de renovatie en werd door een nieuwe indeling aangepast aan hedendaagse werkvormen.

De kantoorruimte werd compacter georganiseerd en aangevuld met verschillende zones voor individueel werk, overleg, ontmoeting en ontspanning. De glazen architectuur van het bestaande gebouw, ontworpen door Helmut Jahn, wordt in het interieur aangevuld met hout, textiel en een kleurconcept dat is afgestemd op het verloop van het daglicht.

Een biodynamisch verlichtingssysteem en het in akoestische houten wanden geïntegreerde zwaartekrachtkoelsysteem Gravivent voegen energie-efficiënte technieken toe aan het bestaande gebouw. Ook de planten uit het voormalige kantoor kregen een plek in het nieuwe interieur en werden opnieuw gebruikt.

Met de Bike Parking aan de Potsdamer Platz transformeerde Kinzo een voormalige ondergrondse winkelpassage tot een toekomstgerichte mobiliteitsinfrastructuur. De smalle, raamloze doorgang met leegstaande winkelruimtes werd omgevormd tot een openbare fietsenparking met meer dan 200 plaatsen voor fietsen van verschillende types, maar ook voor e-scooters, Segways en skateboards.

Als onderdeel van de revitalisering van de Potsdamer Platz versterkt het project de verbinding tussen het metro- en S-Bahnstation, de omgeving en het Center en speelt het in op de verschuiving naar duurzamere mobiliteit.

De uitdaging bestond erin een volledig ondergrondse ruimte intuïtief, veilig en uitnodigend te maken. Het ontwerpconcept verwijst naar de geometrie van een fietsband. Licht, kleur en maatwerkelementen zorgen voor oriëntatie en geven de voormalige passage een nieuwe identiteit en hoogwaardige uitstraling.

In het beschermde Admiralspalast in Berlijn transformeerde Kinzo de voormalige art-nouveau-baden tot het hoofdkantoor van een digitaal bedrijf. De historische structuur van de baden werd niet weggewerkt, maar vormde het uitgangspunt voor de nieuwe indeling.

Vrijgelegde mozaïeken, art-decovensters, stalen balken en gietijzeren kolommen werden gerestaureerd en geïntegreerd in de nieuwe werkomgeving. Voormalige badruimtes kregen een nieuwe functie: het voormalige damesbad werd een centrale ontmoetingsplek met een ovaal zitlandschap, terwijl de voormalige rustruimte werd ingericht als een rustige werkbibliotheek met ingebouwde maatwerknissen.

In de acht meter hoge hal zorgt een galerij rondom voor extra werk- en terugtrekplekken, terwijl thematische ruimtes accenten aanbrengen binnen het open kantoorlandschap.

Zo ontstond een werkomgeving die de identiteit van het historische gebouw behoudt en tegelijk inspeelt op de hedendaagse behoeften rond samenwerking en hybride werken.

Voor de DHZB Stiftung werd de beschermde Beletage getransformeerd tot een hedendaagse werkomgeving, zonder de historische identiteit van het gebouw te overschrijven. Historische elementen zoals ramen, houten vloeren en delen van de voormalige archiefkasten bleven behouden en werden gecombineerd met maatwerkelementen, linoleum en hedendaags meubilair.

Een doorgetrokken rode kleur structureert de ongeveer 800 m² grote ruimte en verbindt de verschillende werkzones. De auditoriumzaal, die jarenlang ongebruikt bleef, werd voorzien van een geïntegreerde LED-wand en kreeg een nieuwe, flexibele functie als ruimte voor evenementen en workshops.

Open teamzones, een centrale keuken en verschillende plekken om zich terug te trekken bieden een gevarieerd aanbod aan werksettings voor ongeveer twintig medewerkers. Het project toont hoe beschermde architectuur met gerichte ingrepen kan worden aangepast aan hedendaagse behoeften, zonder haar geschiedenis te verliezen.

Voor de Berlijnse vestiging van Freshfields Bruckhaus Deringer transformeerde Kinzo ongeveer 3.000 m² bestaande kantoorruimte in de Kollhoff Tower tot een hedendaagse werkomgeving.

De oorspronkelijke kantoorstructuur werd hertekend met meer ruimte voor gemeenschappelijk gebruik. Voormalige hoekkantoren met de beste uitzichten werden omgevormd tot lounges, vergaderruimtes en een cafetaria. Gangen werden verbreed, kitchenettes uitgebreid en een open trap verbindt de drie verdiepingen.

Transparante glazen wanden vervangen gesloten scheidingswanden en creëren nieuwe zichtlijnen. Tegelijk bleef de historische binnengevel met houten ramen behouden en werd die geïntegreerd in nieuwe maatwerkelementen.

Kenmerkende gebouwkernen kregen een uniforme uitstraling met petrolkleurige verticale lamellen. Flexibele één- en tweepersoonskantoren volgens het hotelling-principe vervolledigen het concept.

Zo veranderde een klassieke kantooromgeving voor een advocatenkantoor in een open en huiselijke werkomgeving, met meer aandacht voor ontmoeting, uitwisseling en gedeeld gebruik.

“Gebouwen verliezen niet hun structuur, maar hun functie. En precies daar grijpen we in. De interessantste vraag is: wat kan een gebouw dat zijn oorspronkelijke functie heeft verloren morgen worden?” zegt Chris Middleton, medeoprichter van Kinzo en een van de sprekers tijdens de Berlijnse editie van ARCHITECT@WORK 2026.

“Met concepten voor herbestemming die bestaande gebouwen nieuw leven inblazen, geven we gebouwen een tweede leven en creëren we plekken waar mensen graag terugkomen. Dat is de meest doeltreffende bijdrage die architectuur kan leveren aan de stad van morgen.”